Tagi archiwum: arteterapia

C’mon C’mon, Mike Mills, 2022

„Tak powinna wyglądać komunikacja z dziećmi. Podczas tego filmu myślałam
o dzieciach z mojej rodziny.”

„Po wyjściu z sali miałam ochotę przytulać innych ludzi.”

To cytaty osób, z którymi rozmawiałam o tym filmie. Ja sama, przyznam szczerze, że siadając do napisania tego posta, nie mam pojęcia, co z niego powstanie. Nie wiem, gdzie zaniosą mnie moje własne odczucia na temat seansu. To właśnie wydaje mi się być w C’mon C’mon najbardziej magiczne. Rozmawiałam na jego temat z wieloma osobami i wszyscy mówią jednym głosem: to zachwycający, poruszający obraz. Jest jednak jedno ale – każda
z nich odebrała opowiedzianą historię nieco inaczej i ma na jej temat inne przemyślenia. Różnie postrzegają bohaterów, opuszczają kinową salę
w odmiennych stanach: jedni chcą przytulać potrzebujące tego osoby, drudzy sami potrzebują zostać przytuleni. Podczas napisów ocierają łzy,
lub uśmiechają się. Dlatego właśnie tak trudno jest mi się z C’mon C’mon zmierzyć. To jeden z tych filmów-luster, w których odbijamy samych siebie
i swoje doświadczenia wyjątkowo mocno.

No, dalej! Podejmuję wyzwanie!

Zacznijmy od nakreślenia „tu i teraz”. Johnny (Joaquin Phoenix) jest dziennikarzem radiowym. Przemierza Stany w poszukiwaniu flagowych dla siebie materiałów. Są nimi rozmowy z dziećmi. W czasie tych konwersacji Johnny zadaje im ważne pytania. Są związane głównie z sensem życia, wizją przyszłości własnej i świata oraz roli międzyludzkich relacji. Jest świetny
w tym co robi i mimo zmęczenia tułaczką po pustych, hotelowych pokojach – czujemy, że kocha to zajęcie. Wydaje się też niestety, że jest ono wszystkim, co ma.

Wir pracy Johnnego przerywa telefon od jego siostry. Oboje nie są
w szczególnie dobrych relacjach, ale Viv (Gaby Hoffmann) po prostu potrzebuje pomocy. Jej mąż, artysta, aktualnie przebywa w innym mieście
i doświadcza dość gwałtownych problemów natury psychicznej. Viv planuje do niego pojechać, aby udzielić mu wsparcia. Nie ma jednak z kim zostawić ich wspólnego syna, Jesse’ego (Woody Norman). Sprawa jest więc prosta: Johnny ma zaopiekować się w tym czasie Jesse’m.

Joaquin Phoenix, Woody Norman
Fotos z fimu / Gutek Film / materiały dystrybutora

Jaki jest Jesse? Jego mama mówi o nim, że dziwny. Nie jest jednak tym zaniepokojona – bardzo go kocha i pozwala wyrażać siebie na wszelkie sposoby. On sam, jako chłopiec nad wyraz dojrzały na swój wiek, jest swojej dziwności świadomy. Jesse pierwszą pobudkę urządza Johnnemu włączając bardzo głośno klasyczną muzykę. Opowiada o niesamowitych, grzybnych konstrukcjach, jakimi porozumiewają się ze sobą drzewa. Nie lubi, gdy cokolwiek jest zrobione czy powiedziane w „należyty” sposób. Tak, to niezwykły chłopiec. Obdarzony niebywałą inteligencją, wrażliwością
i poczuciem humoru.

Woody Norman, Joaquin Phoenix
Fotos z fimu / Gutek Film / materiały dystrybutora

Johnny ma duże doświadczenie w pracy z dziećmi i na pierwszy rzut oka Jesse nie jest dla niego szczególnym wyzwaniem. Czy aby na pewno?

💙 Przed jakimi wyzwaniami postawi go siostrzeniec?
💙 Skąd może wynikać potrzeba chłopca do stawiania mu wyzwań?
💙 Rodzice Jesse’go – jakie stwarzają mu warunki do rozwoju? Jaki obraz świata buduje sobie przy nich chłopiec?
💙 Jesse w relacje z Johnnym – jak wygląda ich komunikacja?
💙 Czego uczą siebie nazwajem?
💙 Co Jesse obudził w Johnnym?
💙 Czy są do siebie podobni?
💙 Czy dorosły=dojrzały? Czego oczekiwał w tej kwestii Jesse?
💙 Przede wszystkim: jak poszczególne sceny działają na WAS? Dlaczego akurat te?

C’mon C’mon to film o dzieciństwie. Nie mniej, niż o dorosłości. To film
o zaufaniu. I o tym, jak łatwo je stracić, gdy zrani się małą, delikatną istotę. To również film o porozumieniu bez względu na wiek. Oraz o tym, jak czasem trudno je nawiązać, gdy zapomniało się o dziecku wewnątrz nas.
To film o mierzeniu się ze sprawami, na które nie jesteśmy gotowi.
Oraz o gotowości, jaką zyskujemy z czasem. To film o wyrażaniu emocji.
O rozpaczy. Beztrosce. Miłości. Radości. Bezradności. Gniewie. Również
o tym, co bardzo trudno jest wyrazić, nawet będąc w bliskiej relacji. To film
o tym, że na wszystko potrzebujemy czasu. I że musimy pchać nasze życie
i wartościowe relacje do przodu. To film o tym, że emocje i relacje to tak naprawdę wszystko, co mamy.

Tak naprawdę, każda i każdy z Was zobaczy w tym filmie co innego. To jest jego ogromna siła i piękno. Niezależnie od tego, czy C’mon C’mon rozgrzeje Wasze serca i doda otuchy, czy sprawi, że w czasie seansu po Waszych policzkach spłyną łzy – uwierzcie, że warto. Jest to film na wskroś nowoczesny, zarówno w formie jak i treści. Powiedziałabym nawet, że swoją odwagą w mówieniu o emocjach i tym, jak ważne są dla nas relacje z innymi ludźmi – burzy pewien przyjęty, szkodliwy porządek. Porządek, który emocje spycha na drugi plan i traktuje jako źródło problemów
i nieporozumień. Ten sam, który chłopcom zakazuje płakać,
a dziewczynkom ciskać pioruny gniewu. Bohaterowie filmu udowadniają,
że skutecznie porozumieć możemy się jedynie wtedy, gdy będziemy wyrażać emocje we wszystkich właściwych dla nas odcieniach. Oraz, że istnieją sposoby na to, aby robić to w bezpieczny sposób.

Idźcie do kin!

Sound of metal, Darius Marder, 2019

Przeciągłe, piszczące w uszach sprzężenie systemu dźwiękowego przerywa ostre i głębokie brzmienie gitary elektrycznej. W sali jest ciemno i gorąco. Zmęczony perkusista w skupieniu, z zamkniętymi oczami przysłuchuje się każdemu dźwiękowi wydawanemu przez gitarzystkę i wokalistkę w jednej osobie. Moment ciszy. Oczekiwanie na kolejny dźwięk… Jeszcze chwila… Cztery uderzenia drewnianych pałek i pierwszy głuchy huk bębnów. Zrozumieli się bez słów, właśnie zaczynają kolejny kawałek. Publiczność go zna i natychmiast żywo reaguje.

On nazywa się Ruben (Riz Ahmed), na klatce piersiowej wytatuowane ma „PLEASE KILL ME”. Ona – Lou (Olivia Cooke), jest jego dziewczyną. Łączy ich miłość do muzyki i siebie nawzajem. Wspólnie tworzą, koncertują
i podróżują po kraju. Wyglądają na udaną parę. Dzień po wspomnianym koncercie Rubenowi zaczyna szumieć w uszach, jednak początkowo ignoruje ten fakt. Niestety jest to zapowiedź nagłej, obuusznej utraty słuchu, która ma nastąpić w ciągu kolejnych kilkunastu godzin. Następnego dnia oboje budzą się w nieznanej dla siebie rzeczywistości. Ruben nie słyszy prawie nic, jednocześnie tracąc świat, który dotąd znał. Pod znakiem zapytania staje przyszłość jego kariery muzycznej… oraz związku.


Kadr z filmu / Amazon Studios / materiały dystrybutora

Ruben nie jest typem, który biernie czekałby na zmianę na lepsze. Bierze swój los we własne ręce i postanawia działać. Gorączkowo. Nie przyjmuje do wiadomości faktu, że jego utrata słuchu jest nieodwracalna i z ogromnym zapałem szuka możliwych dla siebie rozwiązań. Lou obserwuje jego poczyniania ze współczuciem i przerażeniem w oczach, równie gorączkowo próbując odnaleźć się w nowej sytuacji. Ruben oczekuje od niej wsparcia, więc tym bardziej bolesna jest dla niego jej decyzja – dziewczyna dla jego dobra postanawia pozostawić go w ośrodku dla osób niesłyszących, aby tam nauczył się funkcjonować w świecie, w którym nagle się znalazł. Nasz bohater zgadza się na to, mimo początkowego sprzeciwu. Nie wie jeszcze, jak niezwykła i trudna droga go czeka oraz jakich lekcji udzieli mu tamtejszy guru – w tej roli niebywały, wychowany przez niesłyszących rodziców Paul Raci. Na miejscu okaże się, że zdrowie Rubena zostało nadwątlone nie tylko hałasem, ale również dragami wszelkiego kalibru.

Trudno jest ubrać w słowa ogrom emocji i uczuć, jakich doświadcza Ruben. Nic nie zastąpi samodzielnego przyjrzenia się im oraz nazwania. Warto zastanowić się nad kilkoma sprawami:

💙 Relacja Lou i Rubena – jak kształtuje się w czasie filmu i jak wpłynęła na nią utrata słuchu?
💙 Kolejne etapy straty – jak Ruben próbuje radzić sobie z emocjami i jaka jest ich dynamika podczas całego filmu?
💙 W jaki inny sposób para mogła poradzić sobie z problemem?
💙 Czy Ruben zyskał coś nowego poprzez swoją stratę? Co to jest?
💙 Jaki wydźwięk ma zakończenie?

Sound of metal to niezwykle intymny film o stracie. Udźwiękowienie filmu bardzo zbliża nas do głównego bohatera, pozwalając nam jeszcze wyraźniej doświadczać jego wzlotów i upadków. Role aktorskie Rubena i Joe nie bez przyczyny zostały wyróżnione nominacjami do Oscara. Ten film może okazać się szczególnie ważny dla osób, które w jakikolwiek sposób doświadczają problematyki niedosłuchu – we własnym życiu, życiu swoich bliskich… lub swoich pacjentów. Nie bez znaczenia pozostaje temat uzależnienia, który jest równoległym wątkiem. Niezależnie od wszystkich wątków – jest to film o nie poddawaniu się. Podsumowując – Sound of metal aż brzęczy od wewnętrznych rozterek bohatera oraz poruszających prób zbudowania swojego świata na nowo. Jeśli damy się poprowadzić Rubenowi – to co ma nam do przekazania z pewnością pozostanie z nami na długo. Film dostępny jest na Amazon Prime.

Minari, Lee Isaac Chung, 2020

Minari to koreańskie zioło słynące ze swojej wytrzymałości. Roślina potrafi zapuścić korzenie i bujnie się rozrosnąć nawet w bardzo niesprzyjających warunkach. Przed laty, babcia reżysera filmu przywiozła minari z Korei
do Ameryki. Wnuk swoją opowieścią o przystosowywaniu się do życia
w obcym kraju wywalczył sześć nominacji do Oscara i poruszył wiele
serc – zarówno w rodzinnej Korei, jak i na całym świecie. Minari to pełna ciepła opowieść o korzeniach, poszukiwaniu własnej tożsamości
na emigracji i wielkiej sile, jaka tkwi w rodzinie.

Stany Zjednoczone, lata osiemdziesiąte ubiegłego wieku. Pochodzący z Korei Jakob (nominowany za tę rolę do Oscara Steven Yeun) i jego rodzina przeprowadzają się ze słonecznej Kalifornii na wieś w stanie Arkansas.
Jakob ma własną, ambitną wizję amerykańskiego snu. Jest nią plan założenia własnej farmy, na której będzie hodował koreańskie warzywa, zaopatrzając
w nie okolicznych sklepikarzy. Nie brakuje mu do tego wiedzy, wyobraźni
i zapału. Niestety jego entuzjazm nie do końca podziela reszta rodziny, zawiedziona warunkami w jakich przyszło im żyć – ich domem stała się
przyczepa kempingowa, gotowa odlecieć przy okazji pierwszego tornada.
Na domiar złego, Jakob oraz jego żona Monica (Ye-ri Han) oddalają się
od siebie, a ich priorytety zaczynają coraz bardziej różnić. Jest im trudno znaleźć wspólny język, pojawia się między nimi niewidzialna ściana.

Pierwsze kroki na własnej ziemi.
Fotos z filmu / Bestfilm/ materiały dystrybutora

Na szczęście z odsieczą prosto z Korei przybywa babcia Soonja (również nominowana do Oscara Yuh-Jung Youn). Co prawda, mali członkowie rodziny niekoniecznie chcą być przez babcię ratowani – ta dziwnie pachnie, przeklina, gra w karty i przyrządza podejrzane, orientalne jedzenie.
Niemniej jednak, od momentu jej przybycia dla całej piątki rozpoczyna się niepowtarzalna lekcja zapuszczania korzeni oraz trwania przy sobie na dobre
i na złe. Bohaterowie poznają uroki wiejskiego życia i uczą się funkcjonować wśród lokalnych mieszkańców, którymi są w głównej mierze biali chrześcijanie. Poszukują własnej tożsamości i próbują odnaleźć się
w amerykańskim społeczeństwie, nie rezygnując z rodzimych tradycji. Przede wszystkim jednak – starają się odbudować swoje role w rodzinie
i mimo trudności (a tak naprawdę – dzięki nim) odnaleźć w sobie źródła, dzięki którym znów będą dla siebie wzajemnym wsparciem i odnawialną siłą.
Nawet w najtrudniejszych sytuacjach.

W międzyczasie, podziwiając przepełnione słońcem i zielenią zdjęcia oraz słuchając akompaniamentu niezwykle żywych dźwięków natury, mamy chwilę na różnego rodzaju pytania:

🖤 Co kierowało Jakobem w drodze do osiągnięcia swojego celu?
🖤 Jakich uczuć w tym czasie mogła doświadczać Monica?
🖤 W jaki sposób każde z nich starało się dbać o rodzinę i jak widziało w niej swoją rolę?
🖤 Instytucja szalonej babci – co wniosła do ich wspólnego świata?
🖤 Na jakie przykre emocje narażone były dzieci?
🖤 Czy bohaterowie komunikowali odpowiednio swoje potrzeby?
🖤 Jaki jest ich ogólny styl porozumiewania się pomiędzy sobą oraz światem zewnętrznym? Czy wyrażanie siebie przychodzi im z łatwością?
🖤 Co może uratować rodzinę w trudnych momentach? Czego wymagały
od bohaterów tego typu sytuacje?
🖤 Jakich uczuć w sytuacjach społecznych mogli doświadczać bohaterowie jako emigranci?
🖤 Na tropie subtelnych odcieni emigracji w naszym własnym życiu:
Czy aby czuć się jak emigranci, musimy przenieść się do obcego kraju?
A może wystarczy wyjazd do innego miasta lub ze wsi do miasta?

Praca na planie filmu była poruszającym doświadczeniem dla ekipy – nie brakowało w niej osób, które same dobrze znają smak życia i dorastania
na emigracji. Potrzeba stworzenia już nie koreańskiej, nie amerykańskiej,
a całkiem indywidualnej tożsamości jest nie lada wyzwaniem, które wymaga wiele cierpliwości i pokory. Minari uczy nas wrażliwości na osoby z innych krajów oraz może stać się bliski sercu tym, którzy doświadczyli bycia emigrantem… lub z jakichkolwiek innych powodów czują się w swoich miejscach jak przybysze z obcego kraju.